Volver ao contido

Imposto sobre Transmisións Patrimoniais Onerosas

 

 

Teñen obriga de declara-lo imposto aquelas persoas que adquiran bens e dereitos como consecuencia de transmisións onerosas por actos "inter vivos", así como aqueles a favor dos cales se constitúan dereitos reais, préstamos, fianzas, arrendamentos, pensións e concesións administrativas. 

Os casos máis comúns son os seguintes:

  • compravenda de bens tanto mobles coma inmobles: tería obriga de declarar o adquirente
  • constitución de dereitos reais (usufructos, servidumes...): tería obriga de declarar a persoa a favor da cal se constitúen.
  • arrendamentos: tería obrliga de declarar o arrendatario
  • pensións: tería obriga de declarar o pensionista.

É conveniente aclarar que este imposto grava as transmisións que se producen por un particular, nunca as que se realizan por empresarios ou profesionais no exercicio da súa actividade empresarial ou profesional, xa que as mesmas están gravadas polo Imposto sobre o valor engadido (IVE). Polo tanto prodúcese unha incompatibilidade absoluta entre o imposto sobre transmisións patrimoniais onerosas e o IVE. A operación virá gravada, no seu caso, por un ou outro imposto.

Ex.: a compra dun piso novo a un promotor está suxeita a IVE mentres que se se adquire de segunda mano ao antigo titular que vivía na mesma, está suxeita ao Imposto sobre transmisións.

A norma do imposto establece determinadas exencións no art. 45, que implican a non tributación, pero que non evitan a obriga de presentar declaración.
 

O prazo para a presentación é de un mes, contado desde a data de devindicación do imposto.

Cando se trate de consolidacións do dominio, polo falecemento do usufrutuario, que deban tributar polo imposto sobre transmisións patrimoniais e actos xurídicos documentados, o prazo será de seis meses, contados desde o día do falecemento do usufrutuario ou desde aquel en que adquira firmeza a declaración de falecemento.

Cando se trate de adquisicións de bens mobles usados, excepto vehículos, embarcacións ou aeronaves, realizados polos empresarios dedicados á revenda, con ou sen transformación, que deban tributar polo imposto sobre transmisións patrimoniais e actos xurídicos documentados, na modalidade de transmisións patrimoniais onerosas, e se acumularon todas as adquisicións realizadas en cada mes natural nun só modelo 600 de autoliquidación, a presentación e o ingreso realizarase no mes seguinte ao período de liquidación que corresponda.

A presentación electrónica das autoliquidacións e, se é o caso, da documentación complementaria ten carácter obrigatorio para os obrigados tributarios seguintes:

  1. As persoas xurídicas.
  2. As entidades sen personalidade xurídica as que se refire o artigo 35.4 da Lei 58/2003, do 17 de decembro, xeral tributaria. 
  3. As persoas que representen a un contribuínte que estea obrigado á presentación e pagamento electrónico.
  4. As persoas ou entidades que, de acordo co que prevé o artigo 92 da Lei 58/2003, do 17 de decembro, xeral tributaria, teñan a condición de colaboradores sociais na aplicación dos tributos e cumpran os requisitos e as condicións que estableza a normativa vixente.

Quedan exceptuadas da obriga de presentación telemática as autoliquidacións complementarias dos modelos 600.
 

O artigo 103 do Regulamento establece a oficina competente dependendo do acto ou contrato de que se trata e teniendo en cuenta as diversas modalidades do imposto, polo que se recomenda a súa lectura para a súa exacta determinación. Sen prexuízo do anterior sinálanse simplificadamente os supostos máis comúns: 

  • Cando o acto comprenda exclusivamente transmisión, arrendamento e constitución de dereitos reais sobre bens inmobles: a oficina correspondente ao lugar no que radiquen os inmobles.
  • Cando o acto refírese a transmisión de vehículos, na oficina correspondente ao territorio onde o adquirente teña a súa residencia habitual se é persoa física ou o seu domicilio fiscal se é persoa xurídica.
  • Cando o acto comprenda exclusivamente transmisión de bens mobles semovientes ou créditos, así como a constitución e cesión de dereitos reais sobre os mesmos, na oficina correspondente ao territorio onde o adquirente teña a súa residencia habitual se é persoa física ou o seu domicilio fiscal se é persoa xurídica
  • Cando se refira exclusivamente á constitución de préstamos simples, fianzas, arrendamentos non inmobiliarios e pensións, na oficina correspondente ao territorio na que o suxeito pasivo teña a súa residencia habitual ou domicilio fiscal, segundo trátese de persoa física ou xurídica

A presentación do modelo de autoliquidación 600 poderase realizar presencialmente en  as delegacións da Axencia Tributaria de Galicia, oficinas liquidadoras ou oficinas de distrito hipotecario previa solicitude de cita previa  ou telemáticamente pola OVTributaria.

A presentación telemática das autoliquidacións do imposto sobre transmisións patrimoniais realizarase pola OVTributaria, Imposto sobre Transmisións Patrimoniais e Actos Xurídicos Documentados, Presentación telemática. 
Nos supostos en que da autoliquidación practicada resulte un importe a ingresar, con carácter previo á súa presentación e sen prexuízo da posibilidade de solicitar un aprazamento ou fraccionamento, os obrigados tributarios realizarán, se é o caso, o pagamento da débeda tributaria.
O pagamento poderá realizarse ordenando a súa domiciliación, de acordo coa normativa vixente na materia, ou de calquera das formas que se indican a continuación:

a)   De forma presencial  en calquera das entidades colaboradoras autorizadas para pagamentos presenciais con NRC mediante o documento de ingreso que para estes efectos xerará a aplicación informática e imprimirá o usuario.
A aplicación informática xerará dúas copias do documento de ingreso debidamente cuberto. Co devandito documento acudirase á entidade financeira colaboradora para a realización do pagamento, a cal quedará co exemplar para a entidade colaboradora e devolverá ao obrigado tributario o exemplar para o interesado co selo da entidade, data do ingreso, número e importe, así como co NRC. O devandito documento servirá de xustificante de pagamento do número de autoliquidación impreso neste.
Para completar a presentación da autoliquidación, na aplicación informática, Operacións realizadas, deberá  incluír  o número NRC identificativo do ingreso que consta no documento facilitado pola entidade colaboradora. 

b) De  forma electrónica, o usuario accederá ás aplicacións específicas a través da OVT da Atriga e efectuará o pagamento da correspondente autoliquidación a través das entidades de crédito colaboradoras para tal efecto ou mediante tarxeta de crédito ou débito a través de sistemas de terminal de punto de venda (TPV) virtual a través da entidade de crédito adxudicataria do contrato en virtude do cal se preste o devandito servizo. A entidade efectuará as comprobacións oportunas e aceptará ou rexeitará a operación. No caso de ser aceptada efectuará o aboamento na correspondente conta restrinxida de recadación de tributos e xerará o correspondente NRC para completar a presentación electrónica da autoliquidación.
Unha vez realizado o pagamento, a aplicación informática xerará o recibo que o contribuínte deberá conservar, en que se identificará o número da conta que realiza o pagamento, data do ingreso, importe, NIF e nome do obrigado ao pagamento, así como o NRC. O devandito documento servirá de xustificante de pagamento do número de autoliquidación impreso neste.

Tamén poderá utilizar a domiciliación bancaria como medio de pagamento das débedas resultantes, sempre que a presentación da autoliquidación se leve a cabo por medios telemáticos. 
As contas designadas polos obrigados ao pagamento para o cargo do importe das débedas domiciliadas deberán cumprir as seguintes condicións:

a) Ser de titularidade do obrigado ao pagamento.
b) Tratarse dunha conta á vista ou dunha conta de aforro que admita a domiciliación de pagamentos.
c) Estar abertas nunha entidade de crédito autorizada para actuar como colaboradora na xestión recadatoria da Atriga 

Carecerán de efectos as ordes de domiciliación en contas que non reúnan os requisitos anteriores, polo que o obrigado deberá responder ante a Atriga da posible falta de pagamento ou do pagamento fóra de prazo do importe domiciliado. 

O pagamento das débedas domiciliadas considerarase efectuado na data na que se produza o cargo na conta do obrigado, carecendo de efectos fronte á Atriga a data na que a entidade colaboradora valore contablemente a operación de cargo. 

No caso de que na autoliquidación presentada se marcara a solicitude de aprazamento e fraccionamento será necesario que o obrigado tributario presente ante a Atriga a súa solicitude expresa na forma, lugar e prazo e cos requisitos e consecuencias sinaladas na normativa tributaria, sen que poida entenderse presentada a devandita solicitude coa mera presentación da autoliquidación coa devandita casa marcada. A non presentación desta solicitude nos  prazos establecidos para efectuar o pagamento da débeda tributaria en período voluntario determinará o inicio do período executivo e o pagamento esixirase a través do procedemento de constrinximento. 

O obrigado tributario debe  presentar a seguinte documentación: 

  1. O documento en que se conteña ou constate o feito impoñible suxeito a gravame. No caso de documentos notariais, xudiciais ou administrativos, deberase presentar copia auténtica do documento. Se se trata de documentos privados, presentarase o orixinal destes.  Se o acto ou contrato non está incorporado no documento presentarase unha declaración escrita substitutiva. 
  2. No caso de transmisión de bens inmobles ou constitución de dereitos sobre estes, deberase presentar o último recibo do imposto sobre bens inmobles ou, na súa falta, certificación catastral do inmoble. Non será necesaria a súa presentación cando a referencia catastral conste no documento en que se conteña ou constate o feito impoñible suxeito a gravame.
  3. Modelo 600 de autoliquidación.
  4. No suposto de aplicarse algún dos beneficios fiscais que se indican a continuación, achegarase tamén a seguinte documentación:  

Tipos bonificados para a adquisición de vivenda habitual por discapacitados. 

1º. Certificación ou resolución expedida polo órgano competente, referida á data de deivindicación do imposto, onde se acredite o grao de discapacidade e a data de efectos desta. Se a Comunidade Autónoma de Galicia fose competente para a súa expedición non será precisa a súa achega.
2º. En caso de pensionistas da Seguridade Social cunha pensión de incapacidade permanente total, absoluta ou grande invalidez recoñecida e pensionistas de clases pasivas cunha pensión de xubilación ou retiro por incapacidade permanente para o servizo ou inutilidade recoñecida, será suficiente con achegar o xustificante documental do recoñecemento das devanditas pensións.
3º. En caso de persoas cuxa incapacidade sexa declarada xudicialmente, aínda que non alcance o grao de discapacidade requirido para aplicarse o tipo bonificado, así como nos casos de dependencia severa e gran dependencia, sempre que estas últimas situacións fosen recoñecidas polo órgano competente, de acordo co establecido no artigo 28 da Lei 39/2006, do 14 de decembro, de promoción da autonomía persoal e atención ás persoas en situación de dependencia, deberase achegar copia do documento xudicial ou certificación do órgano competente, respectivamente.

Tipos bonificados para a adquisición de vivenda habitual por familias numerosas.
Título oficial en vigor establecido para o efecto na Lei 40/2003, do 18 de novembro, de protección ás familias numerosas. Se a Comunidade Autónoma de Galicia fose competente para a súa expedición non será precisa a súa achega.
En ningún caso será necesaria a achega do carné familiar galego a que se refire o parágrafo 3 do artigo 12 da Lei 3/2011, do 30 de xuño, de apoio á familia e á convivencia de Galicia.

Dedución por arrendamento de predios rústicos.
Certificación expedida pola consellería competente en materia de medio rural referida á data de deivindicación do imposto que, segundo os casos, acredite:
1º. Que as persoas arrendatarias teñen a condición de agricultores profesionais en canto á dedicación de traballo e procedencia de rendas e sexan titulares dunha explotación agraria, á cal queden afectos os elementos obxecto do aluguer, ou
2º. Que as persoas arrendatarias son socios dunha sociedade agraria de transformación, cooperativa de explotación comunitaria da terra ou sociedade civil que sexa titular dunha explotación agraria á que queden afectos os elementos arrendados.
Non será necesaria a presentación dos documentos anteriores cando, tratándose de documentos notariais, fosen incorporados a este.

Precísase cita previa  para a presentación presencial do imposto nas delegacións da Axencia Tributaria de Galicia, oficinas liquidadoras ou oficinas de distrito hipotecario.
En caso de presentación telemática do imposto, a remisión dos documentos comprensivos dos feitos impoñibles realizarase das seguintes formas:

A.  Presentación telemática de calquera documento, salvo os notariais: A través da OVTributaria, servizo "Presentación de documentación asociada" no momento posterior á presentación. Se é colaborador social deberá presentar a documentación a través do mesmo servizo co perfil de colaborador  social e achegar a representación.

B.  Presentación telemática dos documentos notariais: 

  1. Cando por solicitude do obrigado tributario o notario autorizante colabore na presentación, pagamento e remisión por vía telemática da autoliquidación e documentación complementaria do imposto sobre transmisións patrimoniais e actos xurídicos documentados, remitirá o documento en formato electrónico que incorpore o feito ou negocio suxeito a tributación á consellería competente en materia de facenda. A aplicación informática da consellería emitirá unha dilixencia de presentación do documento, para a súa incorporación á matriz da escritura ou documento notarial por parte do notario autorizante.
  2. Se a presentación electrónica é realizada polo propio suxeito pasivo ou por un profesional actuando no seu nome, estes deberán solicitar ao notario autorizante a remisión en formato electrónico do documento que incorpore o feito ou negocio suxeito a tributación. O propio notario procederá ao envío deste documento no prazo de dez días naturais, contados a partir da súa formalización, e, en todo caso, antes da finalización do prazo de presentación da declaración tributaria correspondente.

O usuario sinalará a través da aplicación informática na devandita presentación que autorizou ao notario o envío do documento notarial. Aceptada a presentación da autoliquidación, a aplicación informática da consellería enviará ao usuario un xustificante da presentación do documento.
Se o usuario desexa que o notario autorizante do documento incorpore á matriz da escritura ou documento notarial a dilixencia de presentación do documento comunicarallo, e este incorporará a autorización do usuario á ficha notarial remitida. Neste caso a aplicación enviará ao notario o devandito xustificante para a súa incorporación.

No imposto sobre transmisións patrimoniais onerosas, o contribuínte está obrigado a realizar a autoliquidación do imposto e ingresar as cantidades resultantes. Para iso deberá cubrir o modelo 600 ou o 620 se se trata de transmisións de vehículos. 

Se conta con certificado dixital ou DNI electrónico poderá realizar o pagamento e a presentación do imposto a través da OVTributaria --- Cidadáns --- Imposto sobre Transmisións Patrimoniais e actos xurídicos documentados --- Presentación telemática, así como achegar a documentación a través do servizo "Presentación de documentación autoliquidacións". 

Se é colaborador social realizará a presentación do imposto e achega da documentación polo  perfil de colaboradores sociais e achegará a representación.

Se non ten certificado dixital ou DNI electrónico, o modelo 600 poderá adquirilo en calquera das oficinas ou estancos autorizados ou ben obtelo a través OVTributaria --- Cidadáns --- Imposto sobre Transmisións Patrimoniais e actos xurídicos documentados ---Confección On-line. Se resulta cantidade a ingresar, antes de presentar a autoliquidación, deberá realizar o pagamento en calquera das entidades financeiras autorizadas . Para a presentación do imposto de forma presencial nas delegacións da Axencia Tributaria de Galicia, oficinas liquidadoras ou oficinas de distrito hipotecario precísase  cita previa.

Tanto nas transmisións patrimoniais onerosas como nos actos xurídicos documentados, a base impoñible estará constituída polo valor real do ben transmitido ou do dereito que se constitúa ou ceda. Unicamente serán deducibles as cargas que diminúan o valor real dos bens, pero non as débedas aínda que estean garantidas con prenda ou hipoteca. O valor real que se atribúa a cada un dos bens e dereitos incluídos na declaración do imposto prevalecerá sobre o valor comprobado se fose superior a este último.

O apartado 3 do artigo 46 do TR 1/1993 dispón que cando o valor declarado polos interesados fose superior ao resultante da comprobación, aquel terá a consideración de base impoñible. Se o valor resultante da comprobación ou o valor declarado resultase inferior ao prezo ou contraprestación pactada, tomarase esta última magnitude como base impoñible.

Polo tanto, a base impoñible virá constituída polo maior dos seguintes valores:

  • O prezo ou contraprestación.
  • O valor comprobado pola Administración.
  • O valor declarado.

O valor real determinarase con referencia á data de devindicación do imposto.

Tratándose de bens inmobles, no exercicio de outorgar aos inmobles o seu valor real, o contribuínte pode obter o valor fiscal tal e como se informa no apartado de valoracións de bens inmobles.

Os contribuíntes non están obrigados a aceptar o valor obtido, tanto a través da Oficina Virtual Tributaria como a través do sistema presencial mediante formulario, pudendo consignar un distinto.

En caso de non axustar a declaración ao valor fiscal previamente obtido por calquera dos métodos ofrecidos pola Administración, o valor declarado poderá ser obxecto de comprobación. O suxeito pasivo terá dereito a impugnar o valor comprobado mediante a interposición dos recursos previstos na normativa aplicable.

No caso de declarar o valor fiscal este último terá os efectos vinculantes previstos na lei para a Administración, a cal non poderá modificalo. A Administración só poderá comprobar que os datos ofrecidos para a valoración coinciden coa realidade do obxecto a valorar.

Os tipos de gravame que se aplican á base impoñible na Comunidade Autónoma de Galicia, con carácter xeral, serán os seguintes:

  • O 10% no caso de transmisións de bens inmobles, así como a constitución e cesión de dereitos que recaian sobre estes, agás dereitos reais de garantía.
  • O 8%, se se trata da transmisión de bens mobles e semoventes, así como a constitución e cesión de dereitos reais sobre estes, agás os dereitos reais de garantía. Aplicarase este tipo igualmente a calquera outro acto suxeito que non teña un tipo específico.
  • O 1%, se se trata da constitución de dereitos reais de garantía, pensións, fianzas ou préstamos, mesmo os representados por obrigas, así como a cesión de créditos de calquera natureza.

Para maior información acerca de todas as medidas aprobadas pola Comunidade Autónoma ver o resumo de medidas normativas aprobadas pola Comunidade Autónoma e beneficios fiscais.

Aparte das posibles consecuencias derivadas da falta de presentación e ingreso, comúns a tódolos impostos, o imposto sobre transmisións patrimoniais onerosas posúe certas garantías para a súa presentación que convén ter en conta. Así, a súa non presentación pode implicar que:

  • os rexistros da propiedade non autoricen o cambio de titular dos bens
  • os documentos nos que conste o feito impoñible no se admitirán nin terán efecto en oficinas ou rexistros públicos

Nota: Esta información ten carácter divulgativo e non recolle o contido íntegro do Real Decreto Lexislativo 1/1993, de 24 de setembro, polo que se aproba o Texto refundido da Lei do Imposto sobre Transmisións patrimoniais e Actos Xurídicos Documentados (B.O.E. 20/10/1993), e no Real Decreto 828/1995, de 29 de maio, polo que se aproba o Regulamento do Imposto sobre Transmisións patrimoniais e Actos Xurídicos Documentados (B.O.E. 22/6/1995) e da ORDE do 9 de decembro de 2020 pola que se aproban os diferentes modelos de autoliquidación do imposto sobre transmisións patrimoniais e actos xurídicos documentados na Comunidade Autónoma de Galicia e se regula o procedemento e as condicións para o seu pagamento e presentación, así como determinadas obrigacións formais e de subministración de información tributaria. A estes efectos acompáñase o texto íntegro das normas antes citadas para a súa consulta.