Volver ao contido

Imposto sobre Transmisións Patrimoniais Onerosas

 

 

Teñen obriga de declara-lo imposto aquelas persoas que adquiran bens e dereitos como consecuencia de transmisións onerosas por actos "inter vivos", así como aqueles a favor dos cales se constitúan dereitos reais, préstamos, fianzas, arrendamentos, pensións e concesións administrativas. 

Os casos máis comúns son os seguintes:

  • compravenda de bens tanto mobles coma inmobles: tería obriga de declarar o adquirente
  • constitución de dereitos reais (usufructos, servidumes...): tería obriga de declarar a persoa a favor da cal se constitúen.
  • arrendamentos: tería obrliga de declarar o arrendatario
  • pensións: tería obriga de declarar o pensionista.

É conveniente aclarar que este imposto grava as transmisións que se producen por un particular, nunca as que se realizan por empresarios ou profesionais no exercicio da súa actividade empresarial ou profesional, xa que as mesmas están gravadas polo Imposto sobre o valor engadido (IVE). Polo tanto prodúcese unha incompatibilidade absoluta entre o imposto sobre transmisións patrimoniais onerosas e o IVE. A operación virá gravada, no seu caso, por un ou outro imposto.

Ex.: a compra dun piso novo a un promotor está suxeita a IVE mentres que se se adquire de segunda mano ao antigo titular que vivía na mesma, está suxeita ao Imposto sobre transmisións.

A norma do imposto establece determinadas exencións no art. 45, que implican a non tributación, pero que non evitan a obriga de presentar declaración.
 

O prazo para a presentación é de trinta días hábiles, a contar desde o seguinte a aquel no cal se cause o acto ou contrato.

O artigo 103 do regulamento establece a oficina competente dependendo do acto ou contrato do que se trata e tendo en conta as diversas modalidades do imposto, polo que se recomenda a súa lectura para a súa exacta determinación. Sen prexuízo do anterior sinálanse simplificadamente os supostos máis comúns: 

  • Cando o acto comprenda exclusivamente transmisión, arrendamento e constitución de dereitos reais sobre bens inmobles: a oficina correspondente ao lugar no que radiquen os inmobles.
  • Cando o acto se refira a buques ou aeronaves, será competente a oficina na circunscrición da cal radique o Rexistro.
  • Cando o acto se refire a transmisión de vehículos, na oficina correspondente ao territorio onde o adquirente teña a súa residencia habitual se é persoa física ou o seu enderezo fiscal se é persoa xurídica.
  • Cando o acto comprenda exclusivamente transmisión de bens mobles semoventes ou créditos, así como a constitución e cesión de dereitos reais sobre os mesmos, na oficina correspondente ao territorio onde o adquirente teña a súa residencia habitual se é persoa física ou o seu enderezo fiscal se é persoa xurídica.
  • Cando se refira exclusivamente á constitución de préstamos simples, fianzas, arrendamentos non inmobiliarios e pensións, na oficina correspondente ao territorio onde o suxeito pasivo teña a súa residencia habitual ou enderezo fiscal, segundo se trate de persoa física ou xurídica.

Pode consultar as delegacións da Axencia Tributaria de Galicia, as oficinas liquidadoras e as oficinas de distrito hipotecario, as súas direccións e teléfonos así como os concellos que corresponden a cada unha delas. Na oficina que lle corresponda pode formular as dúbidas que teña á hora de cubrir a súa declaración.

Para poder efectuar a presentación telemática deberá acceder á oficina virtual tributaria que se encontra na portada da nosa páxina web e dispoñer do certificado de usuario expedido pola FNMT-RCM ou por outras autoridades certificadoras admitidas pola Consellería de Facenda.

As especialidades desta forma de presentación son as seguintes:

  1. Para que se teña por realizada a presentación telemática destes impostos é necesario que previamente se realice o pagamento da cantidade resultante da autoliquidación. No caso contrario terase por non realizada a presentación.
    O pagamento das autoliquidacións a presentar de forma telemática poderá efectuarse das seguintes formas:
    • Mediante ingreso presencial da cantidade resultante da autoliquidación en calquera das entidades financeiras colaboradoras autorizadas por esta consellería para o cobramento de autoliquidacións presentadas telematicamente. O ingreso realizarase mediante o documento de ingreso que para estes efectos xerará a aplicación informática e imprimirá o usuario. Unha vez realizado o pagamento, a entidade colaboradora facilitará un número NRC identificativo do ingreso realizado, que será requirido posteriormente pola aplicación informática para completar a presentación.
      Neste suposto, a aplicación informática xerará dúas copias do documento de ingreso debidamente cuberto. Co devandito documento acudirase á entidade financeira colaboradora para a realización do pagamento, a cal se quedará co exemplar para a entidade colaboradora e devolverá ao contribuínte o exemplar para o interesado co selo da entidade, data do ingreso, número e importe, así como co NRC. O devandito documento servirá de xustificante de pagamento do número de autoliquidación imprimido neste.
    • Mediante pagamento telemático. O usuario accederá ás aplicacións específicas a través da páxina web da Consellería de Facenda e efectuará o pagamento das correspondentes autoliquidacións a través das entidades financeiras colaboradoras autorizadas por esta consellería para o pagamento telemático. A entidade financeira efectuará as comprobacións oportunas e aceptará ou rexeitará o cargo. En caso de ser aceptado o cargo, efectuará o aboamento na correspondente conta restrinxida de recadación de tributos e xerará un NRC por cada autoliquidación.
      Neste suposto, a aplicación informática xerará o recibo de cargo en conta que o contribuínte deberá imprimir e conservar, no que se identificará o número da conta que realiza o pagamento, data do ingreso, importe, NIF e nome do contribuínte, así como o NRC. O devandito documento servirá de xustificante de pagamento do número de autoliquidación imprimido neste
  2. A presentación da autoliquidación do imposto acreditarase mediante a impresión do documento (modelo 600) xerado pola aplicación informática, no que constarán os datos identificativos do suxeito pasivo, transmitente, presentador, datos do documento, datos do ben, operación ou acto e liquidación, así como o NRC xustificante do pagamento realizado, no seu caso. Ademais xerarase un código interno que permitirá asociar de forma inequívoca a autoliquidación presentada telematicamente coa imprimida polo contribuínte. Este documento acredita a presentación da autoliquidación así como a súa data. Tamén servirá como xustificante do pagamento realizado se consta neste o NRC xerado pola entidade financeira.
  3. Os xustificantes de pagamento e presentación sinalados nos parágrafos anteriores producirán os efectos liberatorios para coa Facenda da Comunidade Autónoma sinalados no Regulamento xeral de recadación e servirán de acreditación da presentación e pagamento da autoliquidación ante os rexistros públicos nos que poidan inscribirse os documentos que incorporen o feito ou negocio que motivou o pagamento do imposto.
    Os contribuíntes deberán conservar os xustificantes de pagamento e presentación. No caso de que a autoliquidación presentada non dea lugar a ingreso só devolverase a xustificación da presentación na forma salientada no punto 2 anterior.

Aquelas persoas que non desexen realizar a presentación telemática deste imposto ou ben non dispoñan da correspondente firma electrónica de acordo co establecido no artigo 9 da Lei 39/2015, do 1 de outubro, do procedemento administrativo común das administracións públicas, poderán cumprir a súa autoliquidación utilizando o programa de axuda existente na páxina web desta consellería. Para estes efectos e unha vez introducidos os datos correspondentes, o sistema imprimirá catro exemplares do modelo 600 (exemplar para o interesado, exemplar para a Administración, talón de cargo e carta de pagamento), que serán válidos para a presentación do imposto de forma presencial nas oficinas xestoras desta consellería.

Nas delegacións da Axencia Tributaria de Galicia, nas oficinas liquidadoras e nas oficinas de distrito hipotecario deberá presentar a seguinte documentación:

  1. Fotocopias dos D.N.I. de tódolos interesados.
  2. Os documentos comprensivos dos feitos impoñibles, en concreto a copia auténtica do documento notarial, xudicial ou administrativo en que conste o acto que orixine o tributo e unha copia simple deste. Cando se trate de documentos privados, estes presentaranse por duplicado, orixinal e copia.
  3. Se a operación se refire a bens inmobles, copia do último recibo do Imposto sobre bens inmobles (IBI).
  4. Modelo 600 de autoliquidación

En caso de presentación telemática do imposto, a remisión dos documentos comprensivos dos feitos impoñibles poderase cumprir das seguintes formas:

  1. Presentación presencial de calquera documento: os obrigados tributarios deberán presentar os documentos comprensivos dos feitos impoñibles, en concreto a copia auténtica, acompañados de copia simple do documento notarial, xudicial e administrativo, o orixinal e copia do documento privado ou a declaración escrita substitutiva se o acto ou contrato non está incorporado ao documento, acompañada de copia do exemplar para o interesado do modelo 600, no prazo de 15 días hábiles seguintes ao pagamento e presentación das autoliquidacións.
  2. Presentación telemática dos documentos notariais:
    • No suposto de documento notarial, se o notario colabora na presentación, pagamento e remisión por vía telemática da autoliquidación do imposto sobre transmisións patrimoniais e actos xurídicos documentados do suxeito pasivo, a remisión do documento notarial substituirase polo envío da ficha notarial. A aplicación informática da consellería enviará ao usuario un xustificante da presentación do documento, de acordo co modelo sinalado no anexo II, para a súa incorporación á matriz da escritura ou documento notarial por parte do notario autorizante.
    • No suposto de documento notarial, se a presentación telemática das autoliquidacións se realiza polo propio suxeito pasivo ou por calquera usuario, con excepción do notario autorizante do documento, a remisión telemática do documento notarial realizarase seguindo estes pasos:
      1. O obrigado tributario ou o seu representante comunicará ao notario autorizante a súa vontade de que o documento notarial sexa remitido por vía telemática á Consellería de Facenda. O notario procederá ao envío da ficha notarial, substitutiva do documento, no prazo de 10 días naturais contados a partir da súa formalización, e en todo caso sempre antes da finalización do prazo de presentación do imposto.
      2. O usuario procederá ao pagamento e a presentación telemáticos das autoliquidacións correspondentes ao imposto sobre transmisións patrimoniais e actos xurídicos documentados, e sinalará na devandita presentación que o documento notarial foi enviado polo notario autorizante. Nese momento a aplicación informática da consellería enviará ao usuario un xustificante da presentación do documento.
      3. Se o usuario desexa que o notario autorizante do documento incorpore á matriz da escritura ou documento notarial o xustificante de presentación do documento comunicarallo, e este incorporará a autorización do usuario á ficha notarial remitida Neste caso a aplicación enviará ao notario o devandito xustificante para a súa incorporación.
      4. No suposto de que o obrigado tributario ou o seu representante non comunique ao notario autorizante a súa vontade de que o documento notarial sexa remitido por vía telemática á Consellería de Facenda, a remisión dos documentos comprensivos dos feitos impoñibles realizarase de forma presencial como sinala o apartado a) anterior.

O xustificante da presentación do documento ou da ficha notarial substitutiva, así como a súa incorporación ao documento notarial, servirá para acreditar a presentación deste ante a Administración tributaria para os efectos establecidos nos artigos 54º do Real decreto lexislativo 1/1993, do 24 de setembro, polo que se aproba o texto refundido da Lei do imposto sobre transmisións patrimoniais e actos xurídicos documentados, e 122º do Real decreto 828/1995, do 29 de maio, polo que se aproba o Regulamento do imposto sobre transmisións patrimoniais e actos xurídicos documentados.

No imposto sobre transmisións patrimoniais onerosas, o contribuínte está obrigado a realizar a autoliquidación do imposto e ingresar as cantidades resultantes. Para isto deberá cumprimentar o modelo 600 ou o 620 se se trata de transmisións de vehículos.

Os modelos poderá adquirilos nas delegacións da Axencia Tributaria de Galicia, nas oficinas liquidadoras e nas oficinas de distrito hipotecario e nestes existen instrucións para a súa cumprimentación.

Tanto nas transmisións patrimoniais onerosas como nos actos xurídicos documentados, a base impoñible estará constituída polo valor real do ben transmitido ou do dereito que se constitúa ou ceda. Unicamente serán deducibles as cargas que diminúan o valor real dos bens, pero non as débedas aínda que estean garantidas con prenda ou hipoteca. O valor real que se atribúa a cada un dos bens e dereitos incluídos na declaración do imposto prevalecerá sobre o valor comprobado se fose superior a este último.

O apartado 3 do artigo 46 do TR 1/1993 dispón que cando o valor declarado polos interesados fose superior ao resultante da comprobación, aquel terá a consideración de base impoñible. Se o valor resultante da comprobación ou o valor declarado resultase inferior ao prezo ou contraprestación pactada, tomarase esta última magnitude como base impoñible.

Polo tanto, a base impoñible virá constituída polo maior dos seguintes valores:

  • O prezo ou contraprestación.
  • O valor comprobado pola Administración.
  • O valor declarado.

O valor real determinarase con referencia á data de devindicación do imposto.

Tratándose de bens inmobles, no exercicio de outorgar aos inmobles o seu valor real, o contribuínte pode obter o valor fiscal tal e como se informa no apartado de valoracións de bens inmobles.

Os contribuíntes non están obrigados a aceptar o valor obtido, tanto a través da Oficina Virtual Tributaria como a través do sistema presencial mediante formulario, pudendo consignar un distinto.

En caso de non axustar a declaración ao valor fiscal previamente obtido por calquera dos métodos ofrecidos pola Administración, o valor declarado poderá ser obxecto de comprobación. O suxeito pasivo terá dereito a impugnar o valor comprobado mediante a interposición dos recursos previstos na normativa aplicable.

No caso de declarar o valor fiscal este último terá os efectos vinculantes previstos na lei para a Administración, a cal non poderá modificalo. A Administración só poderá comprobar que os datos ofrecidos para a valoración coinciden coa realidade do obxecto a valorar.

Os tipos de gravame que se aplican á base impoñible na Comunidade Autónoma de Galicia, con carácter xeral, serán os seguintes:

  • O 10% no caso de transmisións de bens inmobles, así como a constitución e cesión de dereitos que recaian sobre estes, agás dereitos reais de garantía.
  • O 8%, se se trata da transmisión de bens mobles e semoventes, así como a constitución e cesión de dereitos reais sobre estes, agás os dereitos reais de garantía. Aplicarase este tipo igualmente a calquera outro acto suxeito que non teña un tipo específico.
  • O 1%, se se trata da constitución de dereitos reais de garantía, pensións, fianzas ou préstamos, mesmo os representados por obrigas, así como a cesión de créditos de calquera natureza.

Para maior información acerca de todas as medidas aprobadas pola Comunidade Autónoma ver o resumo de medidas normativas aprobadas pola Comunidade Autónoma e beneficios fiscais.

Aparte das posibles consecuencias derivadas da falta de presentación e ingreso, comúns a tódolos impostos, o imposto sobre transmisións patrimoniais onerosas posúe certas garantías para a súa presentación que convén ter en conta. Así, a súa non presentación pode implicar que:

  • os rexistros da propiedade non autoricen o cambio de titular dos bens
  • os documentos nos que conste o feito impoñible no se admitirán nin terán efecto en oficinas ou rexistros públicos

Nota: Esta información ten carácter divulgativo e non recolle o contido íntegro do Real Decreto Lexislativo 1/1993, de 24 de setembro, polo que se aproba o Texto refundido da Lei do Imposto sobre Transmisións patrimoniais e Actos Xurídicos Documentados (B.O.E. 20/10/1993), e no Real Decreto 828/1995, de 29 de maio, polo que se aproba o Regulamento do Imposto sobre Transmisións patrimoniais e Actos Xurídicos Documentados (B.O.E. 22/6/1995). A estes efectos acompáñase o texto íntegro das normas antes citadas para a súa consulta.