Volver ao contido

Imposto sobre Actos Xurídicos Documentados

O Imposto sobre Actos Xurídicos Documentados grava os seguintes tipos de documentos en canto que reúnen certas características citadas na norma:

  • documentos notariais
  • documentos mercantís
  • documentos administrativos

Dada a gran variedade deste imposto, e tendo en conta que algunhas modalidades se pagan mediante efectos timbrados, polo que xeralmente non ocasionan dúbidas xestoras, e noutras existen intermediarios que asumen os labores de xestión, referirémonos aos supostos que máis afectan aos contribuíntes individuais, polo tanto soamente tratarémos a modalidade de documentos notariais no que se refire á súa cota variable.

Estarían obrigados a presentar declaración por este imposto:

  1. os adquirentes de bens ou dereitos que documenten as súas adquisicións en documentos notariais.
  2. as persoas que insten ou soliciten documentos notariais.
  3. as persoas no interese das cales se expidan os documentos notariais. Cando se trate de escrituras de préstamo con garantía hipotecaria, considerarase suxeito pasivo ao prestamista

sempre e cando o documento cumpra tódolos seguintes requisitos: 

  1. se trate de primeiras copias de escrituras e actas notariais.
  2. teña por obxecto cantidade ou cosa valuable.
  3. conteña actos ou contratos inscritibles nalgún dos seguintes rexistros:
  • Rexistro da Propiedade
  • Rexistro Mercantil
  • Rexistro da Propiedade Industrial
  • Rexistro Bens Mobles
  1. non estea suxeita ao imposto sobre sucesións e doazóns, transmisións patrimoniais onerosas ou operacións societarias.

O prazo para a presentación é de trinta días hábiles, a contar desde o seguinte a aquel no cal se cause o acto o contrato.

A oficina competente será aquela na circunscrición da cal radique o Rexistro no que debería procederse á inscrición ou anotación dos bens. 

Pode consultar as delegacións da Axencia Tributaria de Galicia, nas oficinas liquidadoras e nas oficinas de distrito hipotecario, as súas direccións e teléfonos así como os concellos que corresponden a cada unha delas. Na oficina que lle corresponda pode formular as dúbidas que teña á hora de cubrir a súa declaración.

Para poder efectuar a presentación telemática deberá acceder á oficina virtual tributaria que se encontra na portada da nosa páxina web e dispoñer do certificado de usuario expedido pola FNMT-RCM ou por outras autoridades certificadoras admitidas pola Consellería de Facenda.

As especialidades desta forma de presentación son as seguintes:

  1. Para que se teña por realizada a presentación telemática destes impostos é necesario que previamente se realice o pagamento da cantidade resultante da autoliquidación. No caso contrario terase por non realizada a presentación.

    O pagamento das autoliquidacións a presentar de forma telemática poderá efectuarse das seguintes formas:
    • Mediante ingreso presencial da cantidade resultante da autoliquidación en calquera das entidades financeiras colaboradoras autorizadas por esta consellería para o cobramento de autoliquidacións presentadas telematicamente. O ingreso realizarase mediante o documento de ingreso que para estes efectos xerará a aplicación informática e imprimirá o usuario. Unha vez realizado o pagamento, a entidade colaboradora facilitará un número NRC identificativo do ingreso realizado, que será requirido posteriormente pola aplicación informática para completar a presentación.

      Neste suposto, a aplicación informática xerará dúas copias do documento de ingreso debidamente cuberto. Co devandito documento acudirase á entidade financeira colaboradora para a realización do pagamento, a cal se quedará co exemplar para a entidade colaboradora e devolverá ao contribuínte o exemplar para o interesado co selo da entidade, data do ingreso, número e importe, así como co NRC. O devandito documento servirá de xustificante de pagamento do número de autoliquidación imprimido neste.
    • Mediante pagamento telemático. O usuario accederá ás aplicacións específicas a través da páxina web da Consellería de Facenda e efectuará o pagamento das correspondentes autoliquidacións a través das entidades financeiras colaboradoras autorizadas por esta consellería para o pagamento telemático. A entidade financeira efectuará as comprobacións oportunas e aceptará ou rexeitará o cargo. En caso de ser aceptado o cargo, efectuará o aboamento na correspondente conta restrinxida de recadación de tributos e xerará un NRC por cada autoliquidación.

      Neste suposto, a aplicación informática xerará o recibo de cargo en conta que o contribuínte deberá imprimir e conservar, no que se identificará o número da conta que realiza o pagamento, data do ingreso, importe, NIF e nome do contribuínte, así como o NRC. O devandito documento servirá de xustificante de pagamento do número de autoliquidación imprimido neste
  2. A presentación da autoliquidación do imposto acreditarase mediante a impresión do documento (modelo 600) xerado pola aplicación informática, no que constarán os datos identificativos do suxeito pasivo, transmitente, presentador, datos do documento, datos do ben, operación ou acto e liquidación, así como o NRC xustificante do pagamento realizado, no seu caso. Ademais xerarase un código interno que permitirá asociar de forma inequívoca a autoliquidación presentada telematicamente coa imprimida polo contribuínte. Este documento acredita a presentación da autoliquidación así como a súa data. Tamén servirá como xustificante do pagamento realizado se consta neste o NRC xerado pola entidade financeira.
  3. Os xustificantes de pagamento e presentación sinalados nos parágrafos anteriores producirán os efectos liberatorios para coa Facenda da Comunidade Autónoma sinalados no Regulamento xeral de recadación e servirán de acreditación da presentación e pagamento da autoliquidación ante os rexistros públicos nos que poidan inscribirse os documentos que incorporen o feito ou negocio que motivou o pagamento do imposto.

    Os contribuíntes deberán conservar os xustificantes de pagamento e presentación. No caso de que a autoliquidación presentada non dea lugar a ingreso só devolverase a xustificación da presentación na forma salientada no punto 2 anterior.

Aquelas persoas que non desexen realizar a presentación telemática deste imposto ou ben non dispoñan da correspondente firma electrónica de acordo co establecido no artigo 9 da Lei 39/2015, do 1 de outubro, do procedemento administrativo común das administracións públicas, poderán cumprir a súa autoliquidación utilizando o programa de axuda existente na páxina web desta consellería. Para estes efectos e unha vez introducidos os datos correspondentes, o sistema imprimirá catro exemplares do modelo 600 (exemplar para o interesado, exemplar para a Administración, talón de cargo e carta de pagamento), que serán válidos para a presentación do imposto de forma presencial nas oficinas xestoras desta consellería.

Nas delegacións da Axencia Tributaria de Galicia, nas oficinas liquidadoras e nas oficinas de distrito hipotecario deberá presentar a seguinte documentación: 

  1. Fotocopias dos D.N.I. o C.I.F. de tódolos interesados.
  2. Os documentos que comprendan os feitos impoñibles, en concreto a copia auténtica do documento notarial, xudicial ou administrativo en que conste o acto que orixine o tributo e unha copia simple deste.
  3. Modelo 600 de autoliquidación.  

En caso de presentación telemática do imposto, a remisión dos documentos comprensivos dos feitos impoñibles poderase cumprir das seguintes formas:

  1. Presentación presencial de calquera documento: os obrigados tributarios deberán presentar os documentos comprensivos dos feitos impoñibles, en concreto a copia auténtica, acompañados de copia simple do documento notarial, xudicial e administrativo, o orixinal e copia do documento privado ou a declaración escrita substitutiva se o acto ou contrato non está incorporado ao documento, acompañada de copia do exemplar para o interesado do modelo 600, no prazo de 15 días hábiles seguintes ao pagamento e presentación das autoliquidacións.
  2. Presentación telemática dos documentos notariais:
    • No suposto de documento notarial, se o notario colabora na presentación, pagamento e remisión por vía telemática da autoliquidación do imposto sobre transmisións patrimoniais e actos xurídicos documentados do suxeito pasivo, a remisión do documento notarial substituirase polo envío da ficha notarial. A aplicación informática da consellería enviará ao usuario un xustificante da presentación do documento, de acordo co modelo sinalado no anexo II, para a súa incorporación á matriz da escritura ou documento notarial por parte do notario autorizante.
    • No suposto de documento notarial, se a presentación telemática das autoliquidacións se realiza polo propio suxeito pasivo ou por calquera usuario, con excepción do notario autorizante do documento, a remisión telemática do documento notarial realizarase seguindo estes pasos:
      1. O obrigado tributario ou o seu representante comunicará ao notario autorizante a súa vontade de que o documento notarial sexa remitido por vía telemática á Consellería de Hacienda. O notario procederá ao envío da ficha notarial, substitutiva do documento, no prazo de 10 días naturais contados a partir da súa formalización, e en todo caso sempre antes da finalización do prazo de presentación do imposto.
      2. O usuario procederá ao pagamento e a presentación telemáticos das autoliquidacións correspondentes ao imposto sobre transmisións patrimoniais e actos xurídicos documentados, e sinalará na devandita presentación que o documento notarial foi enviado polo notario autorizante. Nese momento a aplicación informática da consellería enviará ao usuario un xustificante da presentación do documento.
      3. Se o usuario desexa que o notario autorizante do documento incorpore á matriz da escritura ou documento notarial o xustificante de presentación do documento comunicarallo, e este incorporará a autorización do usuario á ficha notarial remitida Neste caso a aplicación enviará ao notario o devandito xustificante para a súa incorporación.
      4. No suposto de que o obrigado tributario ou o seu representante non comunique ao notario autorizante a súa vontade de que o documento notarial sexa remitido por vía telemática á Consellería de Facenda, a remisión dos documentos comprensivos dos feitos impoñibles realizarase de forma presencial como sinala o apartado a) anterior.

O xustificante da presentación do documento ou da ficha notarial substitutiva, así como a súa incorporación ao documento notarial, servirá para acreditar a presentación deste ante a Administración tributaria para os efectos establecidos nos artigos 54º do Real decreto lexislativo 1/1993, do 24 de setembro, polo que se aproba o texto refundido da Lei do imposto sobre transmisións patrimoniais e actos xurídicos documentados, e 122º do Real decreto 828/1995, do 29 de maio, polo que se aproba o Regulamento do imposto sobre transmisións patrimoniais e actos xurídicos documentados.

No imposto sobre actos xurídicos documentados, documentos notariais (cota gradual), o contribuínte está obrigado a realizar a autoliquidación do imposto e ingresar as cantidades resultantes. Para isto deberá cumprimentar o modelo 600.

Os modelos poderá adquirilos nas delegacións da Axencia Tributaria de Galicia, nas oficinas liquidadoras e nas oficinas de distrito hipotecario e nestes existen instrucións para a súa cumprimentación.

O tipo do imposto é con carácter xeral do 1,5%.

Este tipo aplicarase sobre o valor declarado no documento, sen prexuízo da comprobación administrativa.

Para maior información acerca de todas as medidas aprobadas pola Comunidade Autónoma ver o resumo de medidas normativas aprobadas pola Comunidade Autónoma e beneficios fiscais.

Aparte das posibles consecuencias derivadas da falta de presentación e ingreso, comúns a tódolos impostos, o imposto de actos xurídicos documentados posúe certas garantías para a súa presentación que convén ter en conta. Así, a súa non presentación pode implicar que: 

  • os rexistros públicos non admitirán para a súa inscrición ningún documento que conteña actos ou contratos suxeitos.
  • os documentos nos cales conste o feito impoñible non se admitirán nin terán efecto en oficinas ou rexistros públicos

Tributarase por actos xurídicos documentados, documentos notariais, cota gradual, se se cumpren as condicións citadas anteriormente. Neste caso concreto será determinante se a compravenda tributou por IVE ou por Transmisións Patrimoniais Onerosas (TPO). No primeiro caso si habería que tributar por AXD, mentres que no segundo non, dada a incompatibilidade entre AXD (cota gradual) e TPO.

Os préstamos hipotecarios concedidos por entidades financeiras están suxeitos a IVE pero exentos, polo que tributan pola cota gradual de documentos notariais.

A base sobre a que se aplicaría o tipo sería a total responsabilidade hipotecaria e o obrigado ao pago é o prestamista.

Nota: Esta información ten carácter divulgativo e non recolle o contido íntegro do Real Decreto Lexislativo 1/1993, de 24 de setembro, polo que se aproba o Texto refundido da Lei do Imposto sobre Transmisións patrimoniais e Actos Xurídicos Documentados (B.O.E. 20/10/1993), e no Real Decreto 828/1995, de 29 de maio, polo que se aproba o Regulamento do Imposto sobre Transmisións patrimoniais e Actos Xurídicos Documentados (B.O.E. 22/6/1995). A estes efectos acompáñase o texto íntegro das normas antes citadas para a súa consulta.